ศูนย์เรียนรู้ ธ.ก.ส.
ศูนย์เรียนรู้เพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ ธ.ก.ส.บ้านนาเกลือ
หน่วยงาน
ธ.ก.ส.
ด้าน/ประเภท/ชนิด
ชุมชนเศรษฐกิจพอเพียง
ปีที่จัดตั้ง
2553
รางวัล
หมู่ที่ 2 ตำบลชำราก อำเภอเมืองตราด จังหวัดตราด
นำทางบนแผนที่  
ผู้รับผิดชอบศูนย์
นางประมวญ พงษ์ไพบูลย์ ทั่งทอง
0817815754
-
ผู้ประสานงาน
นางประมวญ พงษ์ไพบูลย์ ทั่งทอง
0817815754
-

ข้อมูลด้านเศรษฐกิจพอเพียง/รายละเอียด

        จากคำบอกเล่าของผู้เฒ่าผู้แก่ มีอยู่ว่าในสมัยก่อนทางด้านทิศตะวันตกของหมู่บ้าน (บริเวณสายตราด-คลองใหญ่ ในปัจจุบัน) เป็นพื้นที่หาดทรายกว้างใหญ่ ฤดูแล้งเมื่อน้ำเค็มโดนแดดจะแห้งตามหลุมตามบ่อ และบริเวณหาดทรายจะเต็มไปด้วยเม็ดเกลือสีขาวทั่วบริเวณ ชาวบ้านนาเกลือ และหมู่บ้านใกล้เคียงจะมาเก็บเกลือ เพื่อนำไปเก็บไว้สำหรับปรุงอาหาร เมื่อจัดตั้งหมู่บ้านขึ้นได้จึงได้เรียกชื่อว่าหมู่บ้านนาเกลือจนถึงปัจจุบัน แต่ปัจจุบันเป็นนากุ้งแล้ว อาชีพดั้งเดิมคือ ทำสวนเป็นส่วนใหญ่ เป็นหมู่บ้านที่อุดมสมบูรณ์ มีป่าชายเลน ติดทะเล ชาวบ้านสามารถหาหอย หาปู หอยจุ๊บแจง เพรียงซึ่งจะพบในต้นตะบูน และโกงกาง ฯลฯ กินได้ บนเขาก็มีปลาน้ำจืด ของป่า 

        ชุมชนมีการจัดการทุนทั้ง 4 ด้าน ได้แก่ ทุนทรัพยากร คือ เริ่มในนามกลุ่ม แล้วเริ่มกระจายไปในกลุ่มอาชีพ เช่น ประมง ผลไม้ ปัจจัยการผลิต  มีป่าสาธิตการปลูกป่าของคุณฉลาด หนูแอว ทุนทางปัญญา คือ ชุมชนตระหนักถึงการพัฒนาคน เชื่อมแกนนำรุ่นใหม่ๆ สร้างบุคลากรมารับช่วง ตอนนี้เกี่ยงกันทำงานเพื่อส่วนรวม ให้ทุนการศึกษากับผู้เริ่มเข้าสู่ปริญญาตรี  เพื่อรณรงค์ให้สร้างผลงานก่อนจะจบม.6 ดูจากกิจกรรมที่พ่อแม่มาร่วมกับชุมชนแค่ไหน ต้องการให้เด็กในชุมชนมีความรู้ ในอนาคตเด็กจะไม่มาต่อยอดงานเกษตร ต้องสร้างจิตสำนึกตั้งแต่วันนี้  ทุนทางสังคม คือ ทุนผู้นำ ความเสียสละ ความสามัคคี ความรู้ชุมชน ความเข้มแข็ง และทุนเงิน คือ มีการพัฒนากลุ่มกองทุนด้านการเงิน กองทุนต่างๆ ได้แก่ กลุ่มสัจจะ ทั้งนี้ที่ผ่านมาด้วยความมีระเบียบวินัยของชุมชนจึงทำให้ยังไม่เกิดปัญหาขึ้นเลย  การที่การบริหารงานของชุมชนไม่มีหนี้เสียเลยนั้น เพราะคณะกรรมการบริหารงานด้วยความเสียสละ มีจิตอาสา และมีหลักธรรมาภิบาล สมาชิกที่กู้ยืมเงินก็มีสัจจะในการคืนเงินตรงต่อเวลา นี่ถือเป็นทัศนคติร่วมของชุมชนที่น่าชื่นชม ความสำเร็จที่ชุมชนมุ่งหวังร่วมคือการทำให้คนนาเกลืออยู่ได้ด้วยวิถีอาชีพของตนเอง มีเงินทุนที่เพียงพอ ไม่เป็นหนี้เป็นสิน หรือเป็นหนี้สินที่สามารถดูแลได้  ซึ่งกระบวนการดำเนินงานของชุมชน จะเริ่มจากการพูดคุย ปรึกษาหารือกันในวงเล็กๆ แล้วได้ข้อเสนอนำเข้าสู่การประชุมใหญ่ ชุมชนนี้จะทำงานร่วมกันโดยใช้ความเข้าใจร่วมกันอย่างเท่าเทียม แลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารกันทุกเรื่อง ไม่ว่าจะเป็นการพูดคุยแลกเปลี่ยนกันในงานบุญ งานบ้าน การโทรศัพท์ การประชุม จึงทำให้การส่งต่อข้อมูลข่าวสารสามารถส่งถ่ายไปได้ทั่วถึง เป็นวิถีของชุมชน ธ.ก.ส. ได้มาเพิ่มเติมความรู้และช่วยเสริมหนุนเรื่องการทำบัญชีครัวเรือนที่ถูกต้อง นำไปใช้วิเคราะห์ครัวเรือนได้ นอกจากนี้ชุมชนเองยังมีความกระตือรือล้นที่จะศึกษาข้อมูลจากภายนอกตลอดเวลาด้วย แต่ยังไม่เชื่อมโยงไปสู่หน่วยงานอื่นๆ ภายนอกมากนัก ที่ผ่านมาจะเป็นการเชื่อมโยงเรียนรู้เรื่องการทำธนาคารต้นไม้กับหมู่บ้านเนินดินแดง และศูนย์เพาะชำกล้าไม้ด่านชุมพล และเครือข่ายอื่นๆ ในหมู่บ้าน

        ศูนย์เรียนรู้ฯ บ้านนาเกลือเริ่มต้นจากปัญหาร่วมที่คนในชุมชนประสพร่วมกันเป็นปัญหาเร่งด่วนที่ต้องได้รับการแก้ไข คือ ภัยแล้ง ทำให้ชุมชนเกิดการรวมตัวกันระดมความคิดเห็นเพื่อแก้ไขปัญหาจนประสพความสำเร็จ บทเรียนที่ชุมชนได้เรียนรู้ คือ ความร่วมมือนำไปสู่ความสำเร็จดังนั้น ชุมชนนี้จึงให้ความสำคัญกับการสร้างความร่วมมือ เมื่อปัญหาลุล่วงจนเกิดแนวคิดในการต่อยอดไปสู่การแก้ปัญหาอื่นๆในชุมชน นั่นคือเรื่องทุนในการประกอบอาชีพและการพัฒนาคุณภาพผลผลิต ประกอบกับทีมงานที่มีความเข้มแข็งทำงานกันด้วยความเข้าใจ สามารถบริหารจัดการกองทุนหมู่บ้านให้เกิดประโยชน์กับชุมชนโดยไม่ก่อให้เกิดหนี้เสีย อันเป็นผลให้ชุมชนได้รับการยกระดับ เป็นศูนย์การเรียนรู้เพื่อพัฒนาเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ ธ.ก.ส. สู่การเรียนรู้บ้านนาเกลือ ซึ่งชุมชนได้ใช้ประโยชน์ฯ จากการเป็นศูนย์เรียนรู้ฯ ให้เกิดการขยายผล ส่งเสริมการมีส่วนร่วมทั้งผู้นำทางธรรมชาติ สมาชิกในชุมชนและยังส่งเสริมให้เยาวชนเข้ามามีส่วนร่วมในกิจกรรมของชุมชนโดยมีการจัดทำข้อตกลงร่วมในการพิจารณาเงินทุนแก่สมาชิกจะดูการทำบัญชีครัวเรือนและการเข้าร่วมกิจกรรมต่างๆ ของชุมชน ที่ทุกคนยอมรับร่วมกัน การขยายแนวคิด การทำเศรษฐกิจพอเพียง ฐานเรียนรู้ต่างๆ ไปยังครัวเรือน

        สิ่งหนึ่งที่ชุมชนควรได้รับการพัฒนา คือ การจัดทำแผนแม่บทชุมชนเพราะชุมชนนี้ยังไม่มีการจัดทำแผนแม่บทชุมชน เป็นแต่เพียงการคิดแผนกิจกรรมไว้เท่านั้น ทั้งๆ ที่ชุมชนและศูนย์เรียนรู้มีความเข้มแข็งสามารถทำกิจกรรมที่เกิดประโยชน์ที่พื้นที่อื่นควรนำไปปรับใช้ แต่กลับยังไม่ได้รับความสนใจเชื่อมโยงกิจกรรมไปสู่ชุมชนภายนอกและไม่ได้รับการบรรจุแผนเข้าไปสู่แผนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแต่อย่างใด


เอกสารเพิ่มเติมที่ Download ได้