ศูนย์เรียนรู้ ธ.ก.ส.
ศูนย์เรียนรู้เพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ ธ.ก.ส.บ้านตีนเป็ด
หน่วยงาน
ธ.ก.ส.
ด้าน/ประเภท/ชนิด
ชุมชนเศรษฐกิจพอเพียง
ปีที่จัดตั้ง
2554
รางวัล
หมู่ที่ 2 ตำบลลำภี อำเภอท้ายเหมือง จังหวัดพังงา
นำทางบนแผนที่  
ผู้รับผิดชอบศูนย์
นายวิวัฒน์ วสันต์
-
-
ผู้ประสานงาน
นายวิวัฒน์ วสันต์
-
-

ข้อมูลด้านเศรษฐกิจพอเพียง/รายละเอียด

        จากการบอกเล่าของผู้เฒ่าผู้แก่  หมู่ที่  2  บ้านตีนเป็ดมีการจัดตั้งขึ้นเมื่อ  ปี  2528  ซึ่งเดิมประชาชนเป็นคนดั้งเดิมคนในท้องถิ่น  เกิดจากการก่อตั้ง  มาจากตระกูล  วสันต์  โรงสัน  คงทรัพย์  ศรอินทร์  คงสวัสดิ์  ชะฎา และร่วมกับชาวจีนที่ได้มารับจ้างทำเหมืองแร่  ร่วมกับบ้านตีนเป็ด  ยกเป็นหมู่บ้านตีนเป็นตั้งแต่นั้นมา ผู้คนในหมู่บ้านเล่าต่อกันว่าในบ้านตีนเป็ดมีหนองน้ำอยู่ในบ้านบางลึก  เรียกว่า “หารบ้านร้าง”  ที่มีทรัพยากรธรรมชาติสมบูรณ์ เข่น  ป่าไม้  ต้นตีนเป็ด (พระยาสัตยาบรรณ)  อยู่มาก ปลาน้ำจืดนานาชนิด  ชาวบ้านได้หาปลามาทำเป็นอาหารและสังเกตเห็นว่าปลาที่นำมาปรุงอาหารเนื้อปลามีความเหนียวผิดจากเนื้อปลาที่อื่นๆ  แลได้ค้นหาสาเหตุจึงพบว่า  ปลาได้กินราไม้และยางของต้นตีนเป็ด  จึงได้เรียกชื่อว่า “บ้านตีนเป็ด”  ตั้งแต่นั้นมา  โดยความเหนียวแน่นของเนื้อไม้เปรียบเหมือนคนมีความกลมเกลียวรู้รักสามัคคีและมีความคงกระพัน  ของชาวหมู่บ้านตีนเป็ด

        จากอดีตบ้านตีนเป็ดเป็นชุมชนเรียบง่าย  เป็นขุมชนวิถีเกษตร  ความเป็นอยู่ก็ไม่ได้เดือดร้อนอะไรมากนัก  เป็นชุมชนพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกันเป็นไปตามธรรมชาติของสังคมมนุษย์ จนถึงยุคของการพัฒนาประเทศชาติโดยเน้นการพัฒนาด้านเศรษฐกิจเป็นหลักหรือสร้างรายได้ให้เกิดขึ้นในประเทศสูงสุด  ซึ่งก่อให้เกิดระบบเศรษฐกิจเกษตรเชิงเดี่ยวทั่วทุกย่อมหญ้าของประเทศ เพื่อมุ่งเม็ดเงินเป็นตัวตั้งเป็นผลทำให้วิถีชีวิตคนบ้านตีนเป็ดเปลี่ยนไปตามยุคตามสมัยหรือตามนโยบายการพัฒนาประเทศ  จากวิถีชีวิตทำสวนยางพารา ปลูกผลไม้ ปลูกข้าวกินเอง  ก็เริ่มเปลี่ยนเป็น  ปลูกปาล์มน้ำมัน       ล้มยางพารา ล้มผลไม้  ทำให้ชุมชนเกิดรายได้ที่ชัดเจน  เศรษฐกิจชุมชนดีขึ้น  แต่ทำให้ทุกคนในชุมชนลำบากมาขึ้น  เนื่องจากหาเงินมาได้แต่ต้องซื้อทุกอย่างที่ใช้ในการอุปโภคบริโภคและเป็นช่วงที่ราคายางพาราตกต่ำในปี  2535  ชุมชนบ้านตีนเป็ดได้เกิดการรวมตัวของกลุ่มเกษตรชาวสวนยางพาราขึ้นเพื่อช่วยเหลือเกษตรกรชาวสวนยาในภาพรวมของชุมชนบ้านตีนเป็ด จากการก่อตัวของกลุ่มชาวสวนยาพาราทำให้เกิดแรงขับเคลื่อนของชุมชนและหน่วยงานภายนอก  ในปี  2548  เกิดสถาบันการเงินบ้านตีนเป็ดและตามมาด้วย  ครม.สัญจร  ในพื้นที่บ้านตีนเป็ดทำให้บ้านตีนเป็ดเกิดกระบวนการพัฒนาองค์กรการเงินอย่างเป็นระบบจากกระบวนการต่าง ๆ ภายใต้หน่วยงาน องค์กร ชุมชนทำให้เกิดศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบบ้านตีนเป็ด  และนำไปสู่การบริหารจัดการในภาพรวมของชุมชนในเรื่องแผนพัฒนาหมู่บ้านภายใต้หลักคิด  การพัฒนาชุมชน  หมู่บ้านให้มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล  สามารถก้าวทันกับสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงทั้งข้างในและข้างนอกนั้น  จำเป็นต้องมีแผนพัฒนารองรับในทุกๆด้าน  ทั้งด้านเศรษฐกิจ  การเมืองการปกครอง  สังคม คุณภาพชีวิต สิ่งแวดล้อม  วัฒนธรรม การศึกษา สาธารณประโยชน์ การเงิน  ระบบสาธารณูปโภค  และสาธารณูปการ  อย่างรู้เท่าทันทุกสถานการณ์การเปลี่ยนแปลง บ้านตีนเป็ด  จึงเกิดการจัดทำแผนพัฒนาหมู่บ้านขึ้นเป็นทางการในปี  2548  จากกระบวนการจัดทำแผนพัฒนาทำให้เกิดการทำงานและจัดการชุมชนบ้านตีนเป็ดเป็นแบบองค์รวมและบูรณาการที่สอดคล้องกับบริบทวิถีชุมชนบ้านตีนเป็ด  ภายใต้ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การจังหวัดพังงาเป็นพี่เลี้ยง  และเป็นผลทำให้บ้านตีนเป็ด  ได้พัฒนาตัวเอง  ชุมชนข้างเคียวและภายนอกตลอดจนองค์กรและหน่วยงานต่าง ๆ ให้ความไว้วางใจและเชื่อมั่นในการจัดการเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบบ้านตีนเป็ด

        จากการศึกษากระบวนการพัฒนาศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบบ้านตีนเป็ด  หมู่ที่ 2  ตำบลลำภี  พบว่า  ความเข้มแข็งของชาวบ้านตีนเป็ดเกิดจากระบวนการเรียนรู้ที่จะแก้ปัญหาด้วยตนเองจากภาวะราคายางพาราตกต่ำ  ในปี  2538  โดยการจัดตั้งสหกรณ์กองทุนชาวสวนยากพาราขึ้นแก้ปัญหายางพารา  ต่อมาได้บูรณาการทุนในชุมชนแล้วยกมาเป็นสถาบันการเงิน เพื่อแก้ปัญหาเรื่องเงินทุนของหมู่บ้านโดยการสนับสนุนจากหลายหน่วยงาน  เกิดกระบวนการจัดการตัวเอง ภายใต้แผนแม่บทชุมชนเกิดกิจกรรมในการแก้ปัญหาคลอบคลุมทุกด้านของชุมชน  ไปสู่การจัดตั้งศูนย์เรียนรู้ชุมชน  มีหน่วยงานองค์กรเข้ามาศึกษาดูงานมากมายทั้งภายในและภายนอกพื้นที่  ความสำเร็จของการพัฒนาชุมชนบ้านตีนเป็ดเกิดจากกานำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในทุกกระบวนการพัฒนา  เห็นได้จากฐานการเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงที่มีอยู่หลากหลายในชุมชน  จึงเป็นที่มาของคำว่า “บ้านตีนเป็ด  ตอบได้ทุกเรื่อง”  โดยมีหลักวิธีคิด การจัดการชุมชนที่ทำให้ชาวบ้านตีนเป็ดได้รู้เท่าทันสถานการณ์ทางสังคมที่เปลี่ยนไป คิดพึ่งพาตนเอง ก่อนจะพึ่งพาคนอื่น  นี้คือคำตอบของชุมชนที่มีการจัดการตัวเองได้อย่างยั่งยืนและเป็นต้นแบบและขยายผลการพัฒนาไปสู่ชุมชนอื่นต่อไป


เอกสารเพิ่มเติมที่ Download ได้