ศูนย์เรียนรู้ ธ.ก.ส.
ศูนย์เรียนรู้เพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ ธ.ก.ส.บ้านปลายคลองบางสิงห์
หน่วยงาน
ธ.ก.ส.
ด้าน/ประเภท/ชนิด
ชุมชนเศรษฐกิจพอเพียง
ปีที่จัดตั้ง
2555
รางวัล
หมู่ที่ 8 ตำบลสวนพริกไทย อำเภอเมืองปทุมธานี จังหวัดปทุมธานี
นำทางบนแผนที่  
ผู้รับผิดชอบศูนย์
นางสมคิด รุ่งแจ่ม
029588139
-
ผู้ประสานงาน
นางสมคิด รุ่งแจ่ม
029588139
-

ข้อมูลด้านเศรษฐกิจพอเพียง/รายละเอียด

        แรกเริ่มเดิมทีปลายคลองบางสิงห์เป็นชุมชนเกษตรเก่าแก่ ตั้งอยู่ติดกับคลองเปรมประชากรซึ่งว่ากันว่าเป็นคลองขุดสายแรกที่รัชกาลที่ 5โปรดเกล้าให้ขุดขึ้นรับน้ำจากเจ้าพระยาเชื่อมคลองผดุงเกษม กรุงเทพฯ ไปทะลุตำบลเกาะใหญ่ อำเภอกรุงเก่า จังหวัดพระนครศรีอยุธยา โดยหวังสองประโยชน์ใหญ่ในยุคสมัยนั้นคือ ย่นระยะทางระหว่างกรุงศรีอยุธยากับกรุงรัตนโกสินทร์ให้สั้นลงและเอื้อประโยชน์ต่อการขยายพื้นที่เพาะปลูก เดิมบ้านปลายคลองบางสิงห์เป็นส่วนหนึ่งของหมู่บ้านคลองเปรม ต่อมาเมื่อมีประชากรเพิ่มขึ้นและมีการขุดคลองส่งน้ำเพื่อทำการเกษตร เรียกว่าคลองบางสิงห์

แม้ที่ดินเปลี่ยนมือ แต่ที่นายังมีข้าว
        สารพัดผลพวงจากการเปลี่ยนแปลง กระทบชาวนาดั้งเดิมปลายคลองบางสิงห์ ทั้งขาดที่ดินทำกินต้องเช่า น้ำเน่าเสียจากเมืองและอุตสาหกรรม ถึงคลองมากแต่น่าน้ำหลากกลับท่วมขัง การพืชเชิงเดี่ยวทำให้ผลผลิตตกต่ำและเกิดโรคระบาด ราคาขายไม่คุ้มทุน อีกทั้งแม้ว่าจะอยู่ใกล้เมืองหลวงแต่น้ำสำหรับบริโภคกลับไม่เพียงพอ การรวมกลุ่มเพื่อร่วมฟันฝ่าจึงเริ่มเกิดขึ้น โดยมีสำนักงานเกษตรอำเภอเข้ามาเป็นพี่เลี้ยง ถือเอาฝีมือด้านอาหารและวัตถุดิบในชุมชนเป็นจุดแข็งเริ่มจากเอาภูมิปัญญาดั้งเดิมเรื่องสูตรอาหารที่รับช่วงจากรุ่นสู่รุ่นมาแปลงเป็นน้ำพริกสูตรต่างๆ สร้างอาชีพสร้างรายได้ให้กับสตรีแม่บ้าน กลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบางสิงห์พัฒนาจึงได้ก่อตั้งขึ้นเพื่อสร้างรายได้เสริมเป็นทางเลือก ต่อมามีการรวมกันตั้งกลุ่มปลูกผักปลอดสารพิษ ปลูกกินเองมีอาหารปลอดภัยรักษาชีวิต ลดค่าใช้จ่าย หากมีเหลือก็ขายเพิ่มรายได้ และช่วยลดพิษร้ายจากแม่ธรณี ต่อมามีการให้บริการยืมพันธุ์ข้าวปลูก ให้ยืมปุ๋ยปัจจัยการผลิตเพื่อลดต้นทุนการผลิตเพื่อลดต้นทุนสำหรับสมาชิกชาวนาที่มีเงินทุนไม่หนา ทำให้ไม่ต้องกู้ยืมเสียดอกเบี้ยให้ทุนภายนอก...

        พลังแห่งต้นทุน แนวทางดั้งเดิมที่สอดคล้อง
การดำเนินวิถีดั้งเดิมของชาวปลายคลองบางสิงห์นั้น เป็นวิถีที่สอดคล้องตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียงเป็นทุนเดิม ทำการประหยัดอดออมสะสมทุนในรูปแบบต่างๆ สำรองไว้ยามขัดสน มีความขยันมั่นเพียรสร้างอาชีพเสริมรายได้เพิ่ม ลดรายจ่ายในการประกอบอาชีพและดำรงชีวิต ปลูกผักสวนครัวรั้วบ้านไว้กินเอง มีความร่วมแรงรวมใจเพื่อส่วนรวมดูแลแม่น้ำลำคลองอันเป็นสายเลือดหล่อเลี้ยงชุมชน การส่งต่อภูมิปัญญาอาหารไทยดั้งเดิมจากรุ่นสู่รุ่นพร้อมนำมาปรับประยุกต์สู่ตลาด ความผูกพันรักสามัคคีตามวิถีชาวบ้านที่ผู้อยู่อาศัยร่วมชุมชนมอบให้เสมือนญาติพี่น้องช่วยเหลือเกื้อกูลตามสมควร

        คุณค่าที่ก่อเกิด
คุณค่าด้านการเรียนรู้ มีการจัดเก็บข้อมูลชุมชน และศึกษาทำความเข้าใจ นำมาทำเป็นแผนชุมชนเพื่อกำหนดอนาคตตนเอง 
คุณค่าเชิงเศรษฐกิจ - กว่าครึ่งหมู่บ้านเรียนรู้และจัดทำบัญชีครัวเรือน เกิดการออมที่หลากหลาย สร้างกองทุนชุมชน เกิดกิจกรรมลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ ทั้งรายครัวเรือนและรวมกลุ่ม มีการรวมกลุ่มพัฒนาอาชีพ หลักคือทำนา ทำปุ๋ยชีวภาพ และอาชีพเสริมอื่น เกิดกลุ่มพัฒนาการตลาดและผลิตภัณฑ์ชุมชนจากต้นทางถึงปลายทาง 
คุณค่าด้านสังคมและสิ่งแวดล้อม - เนื่องด้วยเป็นศูนย์เรียนรู้ชุมชนต้นแบบที่ต้องมีคนทั้งในและนอกชุมชนเข้ามาแวะเวียนเรียนรู้อยู่เป็นนิจ ฉะนั้นความภาคภูมิใจนี้จึงผลักดันให้ปลายคลองบางสิงห์ยังขับเคลื่อนดำเนินการอย่างเข้มข้น พร้อมกับการพัฒนาศักยภาพตนเองอย่างต่อเนื่อง

        วันเวลาเปลี่ยน สังคมเปลี่ยน วิถีย่อมแปรเปลี่ยน ศูนย์เรียนรู้ชุมชนแห่งนี้ได้ก่อเกิดและเก็บเกี่ยวองค์ความรู้ ประสบการณ์มากมายหลาย จนเป็นยาขนานเอกช่วยรักษาความเจ็บป่วยภายใต้สภาวการณ์แปรเปลี่ยนได้ หลายเรื่องเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของการคิดค้นสูตรยา แต่สิ่งที่เห็นคือ ความพยายาม ความตั้งใจมุ่งมั่นของคนชุมชนแห่งนี้ที่จะรักษาฐานที่มั่นของตนเอง



เอกสารเพิ่มเติมที่ Download ได้